Onlangs verscheen de digitale ‘Canon van Nederweert’ (een gevarieerde verzameling van wetenswaardigheden en markante personen uit de Nederweerter geschiedenis). Ideaal leesvoer voor een de lazy summer van 2026. Een van de verhaaltjes uit de Canon gaat over zonnig Nederweert. Over teveel zon en ook over het gemis daaraan.
Te weinig zon in Nederweert
‘Graat’
In onze jeugd zochten wij vanwege de brandende zon graag de koelte van de ‘scheem’ van de naastgelegen boerderij van de gebrs. Hoeben op. Bij die buren op de Bredeweg viel het altijd heel erg mee met de hitte. Ook al woonde daar Gerard, en was het daar dus nog altijd één ‘Graat’ meer dan elders.
Puffen en zuchten
Het puffen en zuchten onder de huidige hittegolf is opmerkelijk maar niet uniek. De zomer van 1976 ligt nog redelijk goed in de herinnering. Daarentegen is er natuurlijk niemand meer die zich de hete zomer van 1911 kan herinneren. Die kenmerkte zich in heel Limburg als de droogste zomer sedert mensenheugenis. Een maand lang bedroeg de gemiddelde maximumtemperatuur ruim 30 graden. Daarbij zouden zelfs de latere record-droogteperiodes van 1976, 1994 en 1995 in de schaduw vallen.
Zonsverduistering
Die overdaad aan zon in 1911 werd een jaar later gecompenseerd door het andere uiterste. Want veel indruk maakte toch wel de totale zonsverduistering op 17 april 1912. Deze duurde van elf ’s ochtends tot twee uur ‘s middags. De maan schoof tussen de zon en de aarde en schermde haar op het hoogtepunt volledig af. Er was een snel invallende schemering en de kippen gingen op stok. Een kille wind stak op en het koelde sterk af.
Guulke
De bekende Nederweerter aannemer Guulke Linsen (geb. 1883), inderdaad de naamgever van het café-restaurant Guulke, was op dat moment betrokken bij de bouw van het nieuwe winkelpand “Thomassen”, adres Kerkstraat 43. Hij werkte aan een raam op de bovenverdieping, toen de zonsverduistering begon. Hij herinnerde zich jaren later nog dat het zo donker werd, dat de bouwactiviteiten moesten worden gestaakt.
Schouwspel
Ook Tjeu Jonckers (1905-2011), wiens herinneringen door Peter Crins zijn vastgelegd, kon zich de zonsverduistering van 1912 nog goed voor de geest halen. Hij wist nog hoe de Nederweertenaren het advies kregen om door een beroet glaasje, of via een kom water, naar het voor de ogen gevaarlijke schouwspel te kijken.
Ruimschoots
De krant schreef in april 1912: “Om hetzelfde verschijnsel in zijn volle pracht opnieuw te bewonderen, moet men wachten tot 1999. Over 87 jaar dus! Er zijn er wel weinigen onder ons, die dat nog zullen beleven”. Zoals Tjeu Jonckers dus, die met zijn 105 levensjaren die verwachting ruimschoots heeft weten te overtreffen.
Meer lezen?
Geïnteresseerd in veel meer van dit soort verhalen? Voor alle liefhebbers van heemkunde, erfgoed en volkscultuur is er nu de nieuwe website www.nederweertsverleden.nl. Met de Canon van Nederweert in 140 korte verhalen.
Alfons Bruekers | Erfgoedgemeenschap Nederweert
De Erfgoedgemeenschap Nederweert is het collectief van vijf organisaties die actief zijn op erfgoedgebied in Nederweert: Stichting Geschiedschrijving Nederweert (SGN), Stichting Regionaal Archeologisch Bodem-Onderzoek (STRABO), Geschied- en Oudheidkundig Genootschap De Aldenborgh, de Stichting Cultuurhistorische Publicaties voor de regio Weert en de Stichting Historisch Onderzoek Weerterland (SHOW). Hun doel is het stimuleren van de belangstelling voor, en het behoud van erfgoed in de gemeente Nederweert. Door middel van lezingen, excursies en publicaties. Daarbij wordt ook het zogenaamde immateriële erfgoed niet vergeten, zoals dialect, genealogie, historische tradities en folklore.
Er zijn nog geen reacties geplaatst