Drones zijn handig, maar kunnen in oorlogssituaties ook een bedreiging vormen. Hoe beschermen we ons tegen drones? Over het uitschakelen van drones (Counter Unmanned Aircraft Systems (C-UAS), ging de themalezing van de Wapenbroeders Weert op 30 oktober in het restaurant ‘De Cockpit’ op het vliegveld Kempen Airport in Budel.
Peter van de Berg (91), voorzitter van de Wapenbroeders Weert heette de ruim tachtig belangstellenden welkom. Vervolgens gaf Mark de Haan, eigenaar van het bedrijf Aeret die webapplicaties voor professionele drone-organisaties levert, het publiek een inkijkje in de mogelijkheden van defensie om een drone-aanval tegen te gaan. De eerste optie is te zorgen dat de vijand geen drones kan inzetten. Denk aan het bombarderen van drone-fabrieken. Mocht de vijand toch drones hebben, voorkom dan dat je wordt gezien. Misleid de vijand, doe of je ergens anders bent, ga ondergronds of hang doeken/netten op. Je kunt ook kiezen om tot de aanval over te gaan. Door het plaatsen van een kastje op een wapen (smartshooter) kan de soldaat de drone herkennen, volgen en uit de lucht schieten. Dit wordt ook wel ‘jammen’ genoemd. Nog een andere optie is het hele dronedomein inclusief verbindingen te domineren. De Haan sloot zijn presentatie af met de woorden: “Ondanks dat de drones steeds sneller, hoger en zelfstandiger opereren, blijft er altijd een mens bij betrokken. Al is het maar om te kunnen ingrijpen.”
Veranderde slagveld
Hierna ging Peter Williams Schreuders, secretaris van de Wapenbroeders Weert en dronepilot, in op het veranderende slagveld en wat Nederland hiermee doet. “De drones hebben onze manier van vechten en het slagveld veranderd. Wat goed te zien is in Oekraïne.” Drones zijn relatief goedkoop en doeltreffend voor verkenning en aanval. Een drone van zo’n 800 euro kan een tank van 20 miljoen uitschakelen. “Wie dat vroeger als militair zei, had te lang in de officierenmess gezeten. Nu is dat werkelijkheid geworden.” Innovaties zorgen voor betere antidronesystemen. Maar het is een kat- en muisspel. Zo is de nieuwste type drone Geran-5 uitgerust met een straalmotor en kan 730 km per uur. Hoe haal je die uit de lucht? Om drones te detecteren beschikt defensie over meerdere middelen, zoals infraroodcamera’s, akoestische microfoons, elektronische stoor-, laser- en microgolf-systemen en inzet van counterdrones en raketten. Belangrijk hierbij is de commandovoering. Het beoordelen van de dreiging. Want wanneer is het een vijandige drone en wanneer één die wordt ingezet voor civiele doeleinden, zoals het in kaart brengen van schade aan dijken en bruggen?
Nederland
Of Nederland goed is voorbereid op drone-aanvallen zoals in Oekraïne? Op dit moment niet. Er zijn geen of onvoldoende onderhouden schuilkelders om ons te beschermen. Er zijn geen supermarkten (51) zoals in Denemarken ingericht als noodsupermarkt met noodstroom en lang houdbare producten. “We hebben geen Bescherming Bevolking zoals tijdens eerdere dreigingen in de Koude Oorlog. Er gingen laatst stemmen op om het maandelijks luchtalarm af te schaffen, maar als er geen internet is, weet je niet dat er een dreiging is.”
Ondanks dat er tijdens de presentaties vele Engelse termen langskwamen, kon je een speld in de zaal horen vallen. Ook Jan van de Vorst (92). die in Nieuw-Guinea heeft gediend, luisterde aandachtig. “Interessant om te horen waar defensie nu staat en hoe het zich ontwikkeld.”
Ervaring in Oekraïne
Vincent de Groot uit Nijmegen sloot de middag af. Hij vertelde spontaan over zijn ervaringen in het land. Sinds 2008 bezoekt hij regelmatig Oekraïne. Eerst als student en nu heeft hij er een vriendengroep. “Praat niet over ‘de’ Oekraïne. Voor Oekraïners geef je met het woordje ‘de’ aan dat Oekraïne een onderdeel van Rusland is.” Als Vincent de Groot een hotelkamer boekt, is het nooit op de bovenste verdieping en informeert hij of er een schuilkelder is. “Om je te beschermen tegen een droge-aanval moet je achter twee muren kunnen schuilen. Eén muur voor de klap en één muur voor de gevolgen. In Nederland heb je veel doorzonwoningen, daar heb je geen twee muren om je achter te verschuilen.” Op de vraag of Oekraïners de strijd moe zijn, antwoordde De Groot: “Er is geen alternatief. Als ze stoppen met vechten, worden ze Russisch en dat willen ze niet.”
Beter voorbereid
De Nederlandse defensie onderkent de dreigingen van ondermeer drones en investeert in een beter bescherming tegen drones. Samen met bondgenoten en de industrie wordt samengewerkt aan nieuwe detectie en bestrijdingsmiddelen. Die versterking kost tijd, maar er worden concrete stappen gezet om onze krijgsmacht en samenleving beter te beschermen. Zo staat te lezen in de defensienota 2026 ‘Samen Voorwaarts!’ (https://open.overheid.nl/).
Er zijn nog geen reacties geplaatst