Op zaterdag 12 en zondag 13 september opent Weert opnieuw de deuren van tientallen monumenten tijdens Open Monumentendag.
Open Monumentendag
Landelijk wordt dit jaar de veertigste editie gevierd, met als thema ‘Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid’. Weert kiest daarbij voor een eigen invalshoek: 200 jaar Zuid-Willemsvaart. Twee eeuwen na de aanleg van het kanaal staat de stad stil bij het water dat Weert vormgaf en dat zichzelf telkens opnieuw uitvond.
Tussen 1822 en 1826 liet koning Willem I de Zuid-Willemsvaart graven. Sindsdien is Weert onlosmakelijk met het kanaal verbonden. Het weerstond twee oorlogen, bracht bedrijvigheid, zag die weer verdwijnen en veranderde van drukke werkader in een geliefde plek (Verliefdenlaantje) om te wandelen, te fietsen en te vissen. Precies dat verhaal van aanpassen en standhouden sluit naadloos aan bij het landelijke veerkracht-thema: eeuwenlang boden monumenten ons bescherming, vandaag zijn het de monumenten die zelf bescherming nodig hebben tegen klimaatverandering, verstedelijking en een tekort aan vakmensen.
Feestelijke opening met boekpresentatie
Het Open Monumentenweekend krijgt op vrijdag 11 september een feestelijke aftrap in de Paterskerk (Biest 43). Daar opent burgemeester mr. Raymond Vlecken om 19.30 uur officieel de expositie Stromend verleden, bruisend heden – Zuid-Willemsvaart 1826–2026. Bij die gelegenheid wordt hem ook het gelijknamige boek over de geschiedenis van het kanaal aangeboden. De expositie brengt verleden, heden en toekomst langs de vaart samen – van scheepswerf en meelfabriek tot haventerminal De Kempen en de moderne bedrijventerreinen en vormt meteen het startpunt van de Open Monumentendagen. De Paterskerk is die avond geopend vanaf 19.00 uur.
Het kanaal komt tot leven
Het lokale thema is tijdens het weekend op verschillende plekken in de stad te beleven. In de Paterskerk is de expositie Stromend verleden, bruisend heden te zien, met historische foto’s van 1890 tot 1990, dronebeelden van nu en memorabilia die de familiebedrijven langs het water zelf inbrachten. Aan de passantenhaven zijn er activiteiten voor de jeugd en ook het Wertha Bier Museum & Proeflokaal de Mouttoren opent zijn deuren. Bij landhuis Les Beaux Champs (‘D’n Advokaot’) aan de Lozerweg ligt bovendien een historische Kempenaar afgemeerd en vertellen gidsen over het ontstaan van de vaart in relatie tot het landgoed.
Grootste urnenveld van Noordwest-Europa vernieuwd
Bijzondere aandacht gaat dit jaar uit naar de Urnenvelden op de Boshoverheide – met meer dan driehonderd grafheuvels het grootste urnenveld van Noordwest-Europa. De informatievoorziening op het veld is volledig vernieuwd: nieuwe kunstwerken brengen de eeuwenoude begrafenisrituelen tot leven, terwijl de graven veilig in situ bewaard blijven. Tijdens Open Monumentendag wandelen bezoekers over de Archeoroute langs het veld; op zondag rijden stadsgidsen een fietsrondje dat het urnenveld aandoet. Speciaal voor de gelegenheid verschijnt er een eigen Suske en Wiske-avontuur: ‘De holle heuvels’. Bij een besteding van minimaal €5,00 ontvang je zaterdag 12 september een gratis Suske en Wiske album bij de winkeliers van de Muntpassage. Ook is er een meet & greet met Suske en Wiske tussen 10.00 en 16.00 uur op het AH-plein.
Ruim twintig monumenten open
Van kasteelpark tot molen en van kapel tot moskee: door heel Weert en de kerkdorpen zetten monumenten hun deuren open. Naast de genoemde locaties zijn dat onder meer Kasteelpark Nijenborgh, Museum W, de St.-Martinuskerk met beklimming van de toren en het beiaardmuseum, Abdij Maria Hart, de Mariakapel Ursulinenhof, het Franciscus Huis met de expositie in Beeld: Stad en Ziel, de Donatus- en Odakapel, de Turkse Moskee, het Fatima Huis, Kunstcentrum Weert en een reeks historische molens in Keent, Tungelroy, Swartbroek en Stramproy. De toegang is overal gratis.
Weert als openluchtmuseum
Wie de stad op eigen gelegenheid wil ontdekken, gebruikt de gratis digitale stadsgids weertinkaart.nl. Op tal van panden zijn erfgoedbordjes met een QR-code aangebracht die ter plekke extra achtergrond, foto’s en filmpjes ontsluiten. Bezoekers stellen zo hun eigen route samen langs rijks- en gemeentelijke monumenten, de Gouden Eeuw van Weert, de molens of de brouwerijen. Zo laat Open Monumentendag zien hoe veerkrachtig Weert is. Al tweehonderd jaar zit de vaart erin – en als het aan de stad ligt, blijft dat voorlopig zo.
Programmaboekje afhalen
Het volledige programmaboekje is op zaterdag af te halen bij de Open Monumentendag-Stadsgidsen-marktkraam tegenover de Martinuskerk en ligt daarnaast bij alle geopende monumenten klaar.
Wie zich alvast wil voorbereiden, kan er eerder bij zijn: vanaf maandag 31 augustus is het boekje ook verkrijgbaar bij de VVV-informatiepunten en Art-is Communicatie, Molenpoort 12 in Weert.
Zo laat Open Monumentendag zien hoe veerkrachtig Weert is. Al tweehonderd jaar zit de vaart erin en als het aan de stad ligt, blijft dat voorlopig zo. Open Monumentendag Weert 2026 is een samenwerking van Weert Marketing, de gemeente Weert en het comité Open Monumentendag Weert.
Praktische informatie:
- Wat: Open Monumentendag Weert 2026 – thema 200 jaar Zuid-Willemsvaart
- Officiële opening: vrijdag 11 september, 19.30 uur, Paterskerk (Biest 43), door burgemeester mr. Raymond Vlecken, met boekpresentatie
- Open Monumentendag: zaterdag 12 en zondag 13 september 2026
- Toegang: gratis
- Programma en openingstijden: per monument verschillend; zie het programmaboekje en de website
- Programmaboekje: vanaf maandag 31 augustus bij Art-is Communicatie (Molenpoort 12, Weert) af te halen; op zaterdag 12 september bij de marktkraam van de Stadsgidsen Weert tegenover de Martinuskerk en bij alle geopende monumenten
Er zijn nog geen reacties geplaatst