Nieuwe analyse van 17 jaar landbouwdata laat zien dat grasland plaatsmaakt voor intensiever bouwland, vooral direct langs Natura 2000-gebied.
Werkgroep ‘Behoud de Peel’
De landbouw rondom Natura 2000-gebied de Groote Peel is de afgelopen zeventien jaar niet extensiever, maar juist intensiever geworden. Dat blijkt uit een nieuwe analyse door Werkgroep Behoud de Peel van de Basisregistratie Gewaspercelen (BRP) over de periode 2009-2025. Vooral in de eerste 500 meter rond het natuurgebied is de verandering opvallend: grasland verdwijnt en maakt steeds vaker plaats voor intensiever gebruikte akkerbouwpercelen.
Voor het onderzoek zijn alle geregistreerde landbouwpercelen geanalyseerd binnen een afstand van 500 meter en 2 kilometer van de Groote Peel. Percelen binnen het Natura 2000-gebied zelf en binnen de reeds gerealiseerde natuur van het Natuurnetwerk Nederland zijn buiten beschouwing gelaten, zodat uitsluitend de ontwikkeling van het agrarisch grondgebruik is onderzocht.
De analyse laat een duidelijke trend zien. In de zone van 2 kilometer steeg het aandeel bouwland van 52,8 procent in 2009 naar 60,4 procent in 2025. Tegelijkertijd daalde het aandeel grasland van 47,1 naar 38,2 procent. Vooral het aandeel intensief bouwland groeide sterk: van 12,3 naar 23,0 procent. Dat komt neer op ruim 326 hectare extra intensief bouwland, terwijl ongeveer evenveel grasland verdween.
Nog sterker is de ontwikkeling direct langs het natuurgebied. Binnen 500 meter van de Groote Peel daalde het aandeel grasland van 57,6 naar 45,3 procent. In dezelfde periode verdubbelde het aandeel intensief bouwland van 9,4 naar 20,0 procent. De directe omgeving van het natuurgebied ontwikkelt zich daarmee sneller richting intensiever agrarisch gebruik dan de bredere omgeving.
“In het maatschappelijke debat wordt vaak gesproken over extensivering van de landbouw rondom kwetsbare natuurgebieden. Deze analyse laat zien dat rondom de Groote Peel de ontwikkeling de afgelopen zeventien jaar juist de andere kant op is gegaan. Dat is een feitelijke constatering op basis van openbare gegevens,” aldus Wim van Opbergen, voorzitter van de werkgroep.
Opvallend is bovendien dat de omslag vooral zichtbaar wordt vanaf 2015-2016. Sindsdien neemt het aandeel intensief bouwland gestaag toe en neemt het aandeel grasland af. In de directe 500 meterzone zet deze ontwikkeling vanaf 2022 zelfs verder door.
De analyse doet geen uitspraken over de gevolgen van deze ontwikkeling voor de natuur. Wel laat zij zien dat het agrarisch grondgebruik rondom de Groote Peel de afgelopen zeventien jaar aanzienlijk intensiever is geworden. Daarmee levert het onderzoek nieuwe feiten voor het maatschappelijke debat over de toekomst van landbouw rondom Natura 2000-gebieden.
De onderzoekers wijzen erop dat verschillende toekomstscenario’s van het Planbureau voor de Leefomgeving juist uitgaan van extensiever grondgebruik in overgangszones rondom kwetsbare natuur. De feitelijke ontwikkeling rond de Groote Peel blijkt daarvan af te wijken.
De analyse is gebaseerd op de openbare Basisregistratie Gewaspercelen (BRP), waarin landbouwers jaarlijks registreren welke gewassen op hun percelen worden geteeld. Door de gegevens over de periode 2009-2025 systematisch te vergelijken ontstaat een langjarig beeld van de ontwikkeling van het grondgebruik rondom de Groote Peel.
Er zijn nog geen reacties geplaatst