De beste tip voor Open Monumentenweekend 12/13 september in Nederweert

Wie wel eens op de Mildert fietst of wandelt is daar zeker gaan kijken bij het rustieke kapelletje van Onze Lieve Vrouw van Rust. Waar de kapel zelf ‘schreeuwt’ om een broodnodige restauratie, is de omgeving ondanks het verkeergeruis in de verte een weldadig oord van rust. De aanbidding van rust hadden de inwoners van de Mildert bijna 120 jaar geleden geïmporteerd uit Heppeneert in het nabije Belgisch-Limburg. Daar wordt Onze Lieve Vrouw al veel eerder (en nog steeds) veel aangeroepen voor rust in het hoofd, in deze jachtige tijd. Tegen stress, angst en boze dromen. Als een houvast in tijden van onzekerheid.

Open Monumentenweekend Nederweert

Veerkracht
Dat is eigenlijk wel een heel mooie link met het thema van het landelijke Open Monumentenweekend 2026 dat volgend weekend plaatsvindt, op 12 en 13 september. Dat thema is namelijk: “veerkrachtig erfgoed in tijden van onzekerheid”. Dan is de kapel op de Mildert wel een mooi voorbeeld. Ondanks haar belabberde toestand doorstaat zij al decennialang veerkrachtig de elementen van weer en wind. Tegelijkertijd biedt zij voor de bezoekers houvast in onzekere tijden. Niet voor niets dat de kapel van de Mildert nog altijd zo populair is

Heppeneert
Dat er zo’n connectie bestaat tussen de vereringen op de Mildert en in Heppeneert, is bij menigeen bekend. Geen wonder dus dat onlangs bij de Gluren bij de Buren-excursie naar Heppeneert ook een groot aantal Nederweertenaren deelnam. Daar werden zij rondgeleid door gidsen en verhalenvertellers. Ook Ton Bongers was erbij. Vlakbij de bedevaartskerk ligt het prachtige oude bedevaarthotel, de Gasthof van O.L. Vrouw van Rust. Een fraai gerestaureerd gebouw uit 1897, dat uitkijkt op het prachtige uiterwaardenlandschap van de Maas. Meestal staat men daar hoog en droog, maar de betonnen kademuur geeft aan dat het water er zo nu en dan hoog aan de lippen kan staan.

Bongers
De gids bij het hotel, die wel doorhad dat er de nodige Neewieërter in het gezelschap waren, vertelde enthousiast dat het een Nederweertenaar, een zekere Peter Bongers, was geweest die de eerste bedrijfsleider was geweest van het hotel voor bedevaartgangers. Daar keken velen van op, en Ton Bongers nog wel het meest want als stamboomonderzoeker naar zijn familie had hij dit stukje (verre) familiegeschiedenis nog niet gehoord. Genoeg reden dus voor wat onderzoek!

‘Winne’
Ton dook in de archieven en wist de geschiedenis te reconstrueren. Hij ontdekte dat Peter Bongers werd geboren in 1868 op de Winnerstraat in het boerengezin van Lodewijk Knapen waar zijn vader in 1863 was ‘ingetrouwd’. Niemand sprak daar overigens van Knapen, want de boerderij stond en staat nog steeds bekend als ‘Bi-j Winne’. De Winnerstraat dankt er zelfs zijn naam aan.

Gasthof
In 1897 emigreerde het hele boerengezin, dat wil zeggen Peter Bongers met zijn vrouw, vader en drie jonge kinderen van de Winnerstraat naar Maaseik (B). Zij vestigden zich in het dorpje Heppeneert, net ten zuiden van de stad Maaseik. Hij werd daar de uitbater van de pasgebouwde Gasthof van Onze Lieve Vrouw van Rust. Een speciaal bedevaartgangershotel pal op de oever van de Maas, dat de stevig gegroeide stroom van bezoekers in Heppeneert moest opvangen. 

Drukbezocht
Dat hotel werd het begin van een lange en nog altijd voortdurende traditie van religie en commercie. Het oord wordt ook nu nog elke dag druk bezocht door bedevaartgangers uit binnen- en buitenland. Er branden duizenden kaarsen en de bedevaartwinkels en horeca worden net zo druk bezocht als dat er in de kerk gebeden wordt. Ook een voorbeeld van een ‘veerkrachtige traditie’.

Komend weekend naar de Mildert!

Dus: stap volgend monumentenweekend op de fiets en bezoek de kapel van Onze Lieve Vrouw van Rust op de Mildert. Naar Heppeneert gaan mag natuurlijk ook, maar dichtbij huis op de Mildert kan men vooral ‘rustig’ aan beginnen…

Zie onder dit artikel een stukje stamboom van Bongers.

Alfons Bruekers en Ton Bongers
Foto’s: Erfgoedgemeenschap Nederweert

De Erfgoedgemeenschap Nederweert is het collectief van vijf organisaties die actief zijn op erfgoedgebied in Nederweert: Stichting Geschiedschrijving Nederweert (SGN), Stichting Regionaal Archeologisch Bodem-Onderzoek (STRABO), Geschied- en Oudheidkundig Genootschap De Aldenborgh, de Stichting Cultuurhistorische Publicaties voor de regio Weert en de Stichting Historisch Onderzoek Weerterland (SHOW). Hun doel is het stimuleren van de belangstelling voor, en het behoud van erfgoed in de gemeente Nederweert. Door middel van lezingen, excursies en publicaties. Daarbij wordt ook het zogenaamde immateriële erfgoed niet vergeten, zoals dialect, genealogie, historische tradities en folklore.

Ton Bongers heeft een stukje van de stamboom op een rijtje gezet:

Parenteel van Peter Henricus Bongers

• 1 Peter Henricus Bongers is geboren op 23-01-1868 in Nederweert, zoon van Henricus Hubertus Bongers en Jacoba Wilhelmina Knapen. Peter is overleden op 17-12-1946 in Maastricht, 78 jaar oud. Peter trouwde, 23 jaar oud, op 03-07-1891 in Nederweert met Maria Korsten, 24 jaar oud. Maria is geboren op 05-12-1866 in Weert – Moesel, dochter van Wilhelmus Korsten en Engelina Bollen. Maria is overleden op 11-11-1949 in Maastricht, 82 jaar oud. 

Kinderen van Peter en Maria:

• 1 Peter Felix Ludovicus Bongers, geboren op 20-06-1892 in Nederweert. 
• 2 Joseph Franciscus Hubertus Bongers, geboren op 25-02-1895 in Nederweert. 
• 3 Maria Wilhelmina Bongers, geboren op 18-11-1896 in Nederweert. 
• 4 Johannes Hubertus Ludovicus Bongers, geboren op 08-09-1898 in Maaseik (België). 
• 5 Hubertina Rosalia Bongers, geboren op 13-02-1901 in Lille Saint Hubert (België). 
• 6 Maria Elisa Lowiesa ( Zuster Roza ) Bongers [1.6], geboren op 01-07-1902 in Lille Saint Hubert (België). Maria is overleden op 17-03-1992 in Maastricht – Heer, 89 jaar oud. 
• 7 Mathias Casper Bongers [1.7], geboren op 06-01-1905 in Lille Saint Hubert (België). Mathias is overleden op 11-01-1906 in Lille Saint Hubert (België), 1 jaar oud. 
• 8 Josephina Dorothea Bongers [1.8], geboren op 06-01-1905 in Lille Saint Hubert (België). Josephina is overleden op 04-02-1905 in Lille Saint Hubert (België), 29 dagen oud. 
• 9 Maria Josephina Bongers, geboren op 05-09-1909 in Lanaken (België).