Momenteel is de natuur kurkdroog en laaien overal bos- en bermbranden op. Het extreem droge voorjaar is een gevolg van klimaatverandering, maar uniek is de droge periode zeker niet. Onze gemeente en de regio hebben al eens vaker zo’n klimaatfase meegemaakt en dat was bijvoorbeeld van 1760 tot 1790. Dat tijdvak werd gekenmerkt door extreem droge weersomstandigheden. Verschillende bronnen uit de Nederweerter archieven maken daar melding van.
Droogte Nederweert
Drooggevallen
In 1781 viel voor het eerst sinds mensenheugenis de Nouwekuil droog. Dat was een ven ter hoogte van waar tegenwoordig de Mc Donalds ligt, aan de doorgaande weg van Nederweert naar Weert. De grote en langgerekte plas werd weliswaar gevoed door de Weerterbeek, maar ook die was volkomen drooggevallen. Een inwoner uit de Kerkstraat schreef in zijn dagboek dar de mensen op zondag gingen wandelen in het drooggevallen ven zonder natte voeten te krijgen.
Angst
Die droogte was niet alleen een probleem voor de natuur en de watervoorziening voor mens en dier. Zij vormde ook een groot risico voor de brandbestrijding. De angst voor brand heeft er bij onze voorouders altijd goed in gezeten. Dat was niet zonder reden; tweemaal brandde de dorpskern van Nederweert tot de grond toe af. Dat gebeurde in februari 1592 en in juni 1659, in beide gevallen doordat tengevolge van blikseminslag in de kerktorenspits de huizen van de Kerkstraat vlam vatten.
Buffer
In de Kerkstraat waren twee gemeentelijke waterputten, die ook een functie hadden bij de brandbestrijding. Verder was er in de Kerkstraat ook nog de Weerterbeek, die liep vanaf het oude raadhuis tot aan de huidige Lindanusstraat. Deze waterloop lag vóór de huizen, die elk via een bruggetje toegankelijk waren. Maar ook deze beek voerde nauwelijks genoeg water om een buffer voor de brandweer te kunnen zijn.
Petitie
De ‘gezamenlijke naburen’ van de dorpskern van Nederweert wendden zich in september 1765 met een petitie tot het gemeentebestuur. Vrijwel alle hoofdbewoners van de Kerkstraat hadden ondertekend. Zij wezen er op dat door de aanhoudende periode van grote droogte de brandbestrijding in het dorp niet meer mogelijk was. De naburen verzochten daarom over te gaan tot de aanleg van twee grote waterreservoirs waarmee de beschikbaarheid van bluswater verzekerd zou zijn.
Waterpoelen
In 1766 besloot de magistraat dienovereenkomstig en werd geïnvesteerd in twee waterpoelen en verbreding van de Weerterbeek. Eén kwam te liggen in de tuinen achter het oude gemeentehuis en de andere ter hoogte van de Lindanusstraat. Iets dergelijks herhaalde zich tijdens de Tweede Wereldoorlog. Toen werd op last van de Duitse bezetter een brandwaterkuil aangelegd op de hoek van de Bredeweg en de Houtmolen. Die werd in 1941 in gebruik genomen en uitvoerig getest. Toen de brandkuil bij de bevrijding in september 1944 écht nodig was, lukte het blussen evenwel niet omdat de vluchtende Duitsers de Nederweerter brandweerwagen hadden gestolen. Daar is toen heel wat over gesakkerd.
Alfons Bruekers | Erfgoedgemeenschap Nederweert
De Erfgoedgemeenschap Nederweert is het collectief van vijf organisaties die actief zijn op erfgoedgebied in Nederweert: Stichting Geschiedschrijving Nederweert (SGN), Stichting Regionaal Archeologisch Bodem-Onderzoek (STRABO), Geschied- en Oudheidkundig Genootschap De Aldenborgh, de Stichting Cultuurhistorische Publicaties voor de regio Weert en de Stichting Historisch Onderzoek Weerterland (SHOW). Hun doel is het stimuleren van de belangstelling voor, en het behoud van erfgoed in de gemeente Nederweert. Door middel van lezingen, excursies en publicaties. Daarbij wordt ook het zogenaamde immateriële erfgoed niet vergeten, zoals dialect, genealogie, historische tradities en folklore.
Er zijn nog geen reacties geplaatst