Van zoenkruis tot guillotine: misdaad en straf in onze regio

De Aldenborgh, partner in de Erfgoedgemeenschap Nederweert, nodigt u uit voor de eerstvolgende lezing. Op maandagavond 26 januari ben u welkom in Brasserie-hotel Antje van de Statie in Weert. De titel luidt: Van zoenkruis tot guillotine: misdaad en straf in het huidige Midden-Limburg (16de–19de eeuw)

De Aldenborgh

Spreker Thieu Wieërs is een autoriteit op het vlak van de lokale en regionale geschiedenis van Midden-Limburg en Belgisch-Limburg. Hij schetst de historische evolutie van misdaad, misdrijf en straf in onze regio. Daarbij gaat de aandacht niet alleen uit naar de gepleegde feiten, maar ook naar de betrokken personen: zowel daders als slachtoffers die uit dit gebied afkomstig waren.

Strafzaken
De lezing behandelt onder meer het gebruik van pelgrimages als straf- of verzoeningsmiddel, met bestemmingen als Jeruzalem, Rome en Compostella, maar ook meer regionale bedevaartsoorden zoals Wilsnack en Keulen. Daarnaast komt een “peijs” in Neeritter uit 1538 aan bod, evenals de oprichting van een zoenkruis na een dodelijk geweldsdelict. Verder wordt stilgestaan bij de vrouwengratie in Thorn van 15 mei 1651 naar aanleiding van een moordzaak, en bij de brandstichting in de Uffelsemolen en de moord op een dienstmeid door Jacobus Hallen, met bijzondere aandacht voor de gerechtelijke afhandeling in 1726.

Bokkenrijders
Een belangrijk onderdeel vormt de bespreking van de bokkenrijderszaken uit Thorn en Geistingen (1785) en uit Neeroeteren (1790), met een late uitloper in Antwerpen in 1793. Deze dossiers maken duidelijk hoe sterk de rechtspraktijk kon verschillen tussen de lokale schepenbanken en het later ingevoerde Franse gerecht.

Van harte aanbevolen namens het bestuur van De Aldenborgh!

Praktische informatie

• Wat: Lezing – Van zoenkruis tot guillotine: misdaad en straf in onze regio (16de–19de eeuw)
• Datum: maandag 26 januari 2026
• Tijd: 19.30 uur
• Locatie: Brasserie-hotel Antje van de Statie, Stationsplein 1, 6001 CH Weert
• Kosten: 5 euro (inclusief koffie/thee)

De Erfgoedgemeenschap Nederweert is het collectief van vijf organisaties die actief zijn op erfgoedgebied in Nederweert: Stichting Geschiedschrijving Nederweert (SGN), Stichting Regionaal Archeologisch Bodem-Onderzoek (STRABO), Geschied- en Oudheidkundig Genootschap De Aldenborgh, de Stichting Cultuurhistorische Publicaties voor de regio Weert en de Stichting Historisch Onderzoek Weerterland (SHOW). Hun doel is het stimuleren van de belangstelling voor, en het behoud van erfgoed in de gemeente Nederweert. Door middel van lezingen, excursies en publicaties. Daarbij wordt ook het zogenaamde immateriële erfgoed niet vergeten, zoals dialect, genealogie, historische tradities en folklore.