Metamorfose in Leveroy

Het is een uiterst actueel onderwerp: de toekomst van het kerkgebouw in Leveroy. Het dorp dat in pak weg een volle eeuw maar liefst drie kerkgebouwen op rij kende. Discussies over uiteenlopende nieuwe bestemmingen van de St. Barbarakerk en het al dan niet toekennen van de status van gemeentelijk monument maken het een complex verhaal. Dat was trouwens 100 jaar geleden al niet anders. Een metamorfose van het gebouw zit er aan te komen.

Metamorfose in Leveroy

Innovatief
De St. Barbarakerk heeft al eerder metamorfoses doorgemaakt. De toren van de oudste kerk van Leveroy dateerde uit de 15e eeuw. De bijbehorende kapel werd in 1839 vervangen door een zaalkerkje. In 1924 liet pastoor De Fauwe een volledig nieuwe kerk bouwen, die werd ontworpen door architect Jos Wielders uit Sittard. Het was een voor die tijd zeer moderne kerk, gebouwd in de stijl van de Amsterdamse School, met innovatieve betonconstructies.

Twin Towers
Toen de nieuwe kerk gereed was, ontstond er een dispuut met Monumentenzorg, die de oude middeleeuwse toren wilde behouden. Dat was een discussie met een voorspelbare afloop, want de nieuwe toren stond er al naast en de oude werd natuurlijk gesloopt. Maar heel even had Leveroy dus een soort ‘twin towers’, twee torens naast elkaar. Dat was ook het moment dat die unieke situatie op de foto werd vastgelegd.

Bekijk hier de Tijdreismodule.

“Passiert nichts”
Een lang leven was de nieuwe kerk van Leveroy niet beschoren. Vlak voor de bevrijding door de geallieerden werden kerk en toren door de Duitse bezetters op 15 november 1944 opgeblazen. “Aber der Kirche passiert nichts” was nog lange tijd een veel en niet zonder cynisme geciteerde uitspraak van het Duitse Sprengcommando. Het werd ook de titel van de veelgeroemde filmdocumentaire van Peter Crins en Peter Hermans.

Schaarste
Na de oorlog werd de kerk op de oude plaats volledig nieuw gebouwd, wederom naar een ontwerp van architect Jos Wielders. De eerste steen daarvan werd gelegd in 1948. Wegens de naoorlogse materiaalschaarste werd de nieuwe kerktoren in eerste instantie maar half afgebouwd. Pas in 1952 volgde de voltooiing hetgeen nog steeds te zien is aan de kleurverschillen in het metselwerk van de toren. 

Navigeren
Door het sterk teruggelopen kerkbezoek en de stijgende kosten doemt nu rondom het kerkgebouw de vraag op: wat nu? Met dit monumentale gebouw is dat net als 100 jaar geleden een lastig puzzeltje dat om zeldzaam en zorgvuldig bestuurlijk navigeren vraagt.

Alfons Bruekers | Erfgoedgemeenschap Nederweert

De Erfgoedgemeenschap Nederweert is het collectief van vijf organisaties die actief zijn op erfgoedgebied in Nederweert: Stichting Geschiedschrijving Nederweert (SGN), Stichting Regionaal Archeologisch Bodem-Onderzoek (STRABO), Geschied- en Oudheidkundig Genootschap De Aldenborgh, de Stichting Cultuurhistorische Publicaties voor de regio Weert en de Stichting Historisch Onderzoek Weerterland (SHOW). Hun doel is het stimuleren van de belangstelling voor, en het behoud van erfgoed in de gemeente Nederweert. Door middel van lezingen, excursies en publicaties. Daarbij wordt ook het zogenaamde immateriële erfgoed niet vergeten, zoals dialect, genealogie, historische tradities en folklore.

Lees ons jaarverslag 2025.